Bedrijven willen hun vacatures graag invullen met de juiste kandidaat. En in de installatiebranche is er, ondanks de kredietcrisis en de gevolgen daarvan, een tekort aan goede kandidaten. Logisch dat bedrijven niet al te kritisch willen zijn bij het invullen van hun vacatures en zoeken naar ruimte en mogelijkheden om hun vacatures ingevuld te krijgen.

Gevolg is dat de verleiding ontstaat om de vacature breed te omschrijven om niemand uit te sluiten die mogelijk zou kunnen passen.

Het resultaat is een ‘gemiddelde vacature’. Onherkenbaar, anoniem en weinig zeggend.

En daarmee schiet het ‘dartende’ bedrijf, zoekend naar een passende kandidaat voor een baan-positie zijn doel volledig voorbij. Want gemiddelde mensen bestaan niet en niemand voelt zich aangesproken door een gemiddelde vacature.

Barney is wereld kampioen darter en zeker geen ‘gemiddelde darter’. Hij traint, oefent en brengt de nodige offers om de Bullseye te kunnen raken. Hij is uniek! Er is geen tweede Barney in de wereld.

Voor het invullen van een baan-positie met een passende kandidaat blijkt dat succes slechts komt wanneer bedrijven de bullseye durven te omschrijven. Hierdoor worden vacatures concreet, specifiek, uitdagend en verre van gemiddeld. Beetje scary misschien want daardoor ‘voelt’ het alsof je velen uitsluit – wellicht een passende kandidaat in een schaarse markt. Maar door gemiddeld los te laten en te gaan voor specifiek en uniek blijkt dat kandidaten gaan reageren!

HRM@WORK steekt daarom veel energie in het opnemen van de vacature bij de betreffende lijnmanager. Om de uniciteit van de vacature te waarborgen; om specifiek te zijn.

Want gemiddelde mensen bestaan niet.

Wie weet wat hij wil en dat precies kan benoemen en communiceren is het meest succesvol.

Hollandse spelen

Hobbel vacatures
Vacatures zien er vaak uit als een wiel met de as uit het midden, het zogenaamde hobbel wiel. En deze vacatures – we noemen ze ‘hobbel vacatures’ – nemen soms dramatische vormen aan. Zodanig zelfs, dat als je er een parcours mee zou moeten afleggen het onmogelijk zou zijn. De as ligt zover uit het midden dat je van de fiets zou worden afgeworpen bij enige snelheid. Laat staan dat je op snelheid kunt komen, want waarschijnlijk loopt de band tegen het spatbord of de wielkast aan.

Arbeidsvoorwaarden installatiebranche
Veel bedrijven in de installatiebranche vinden hun arbeidsvoorwaarden vanzelfsprekend en nemen ze voor lief. De CAO metaal en techniek, voor 99% van de bedrijven van toepassing, heeft uitstekende regelingen en voorwaarden. En gezien de schaarste aan gekwalificeerd personeel in de branche hebben veel installatiebedrijven extra arbeidsvoorwaarden gecreëerd om hun personeel te aan zich te binden. De ingrediënten zijn derhalve ruim voorhanden, maar men vergeet ze echter – vaker wel dan niet – te benoemen in de vacatures bij het werven van personeel.

Vier basiselementen vacatures
Ik vind dat een gezonde balans voor een vacature bestaat uit vier basiselementen:
1. Omschrijving van de werkzaamheden;
2. Profielschets oftewel, wie zoek je, wat zijn de eisen en wensen;
3. Omschrijving van het bedrijf en de betreffende afdeling;
4. Het aanbod, immaterieel en materieel.

Het laatste wordt vaak vergeten of geminimaliseerd, waardoor je een vacature krijgt die er in wielvorm ongeveer als volgt uitziet: zie voorbeeld van een hobbel vacature.

Bij het opnemen van vacatures bij leidinggevenden van installatiebedrijven blijkt dat de manager wel op de hoogte is van het feit dat de arbeidsvoorwaarden goed zijn, maar hij kan ze niet benoemen. Vervolgens gaat de manager het uitzoeken en is hij vaak verbaasd over de vele voordelen die het bedrijf, zijn eigen bedrijf of werkgever, biedt in haar arbeidsvoorwaarden.

Dit is een gemiste kans. Want in de installatiebranche zijn het onderscheidend vermogen en de succesfactoren erg belangrijk om te benoemen. Sollicitanten hebben namelijk moeite om de bedrijven van elkaar te onderscheiden.

Een evenwichtige vacatureomschrijving bevestigt professionaliteit, gestructureerd en procesmatig werken, ondernemerskracht en volledigheid.

Een evenwichtige vacature ziet er schematisch als volgt uit (zie afbeelding ‘evenwichtige vacature’).

Binden, instroom en zijinstroom

HRM@WORK wil de installatiebranche ondersteunen en helpen te versterken in haar marktpositie ten opzichte van de vele andere branches in Nederland. Eén van de grote uitdagingen is instroom. We zitten nog in een laagconjunctuur. En nu al zijn er vele posities in de installatiebranche die moeilijk te vervullen zijn vanwege de schaarste. Denk aan cost-engineers, engineers, CAD-tekenaars, servicemonteurs- en technici, werkvoorbereiders en projectleiders. Het binden van medewerkers om ze behouden voor de branche is van belang – zowel voor het individuele installatiebedrijf als  zeker ook voor de installatiebranche.

Professionalisering in arbeidsmarktcommunicatie zal de vele voordelen die de installatiebranche biedt in haar CAO  helpen om medewerkers te werven uit andere branches – en dus de zogenaamde zijinstroom bevorderen.

Dus ja, het leek meer op een uitje van de directie. Je kent dat wel: lekker scheuren op de AutoBahn, een iets te dik hotel geboekt in het centrum van Berlijn. En dan kerstmarkt in – kerstmarkt uit. En een lol dat wij hadden Ik wilde cultuur opsnuiven (en vertellen) van de Brandenburger Tor, Checkpoint Charlie, de Bundestag en Alexanderplatz. We zijn nog net niet de Hitler bunker in geweest.

Maargoed we gingen voor het warm houden van bestaande contacten met een Fachhochschule in Zwickau en een Universität in Berlijn. We hadden een redelijk ontspannen programma, omdat we twee scholen bezochten in plaats van zes. En dit alles uiteindelijk, omdat wij denken dat de tijdelijke rimpeling verdwijnt en het structurele tekort dan weer zichtbaar zal zijn: onze opdrachtgevers hebben een structureel gebrek aan instroom van (jonge) HIT-ers.

Zwickau

Op de school in Zwickau kregen we warm een welkom. Tjonge, wat is die school goed bezig: de ene verbouwing volgt op de andere en er ontstaat een serieuze campus met up-to-date laboratoria en testruimten. Bij binnenkomst zagen we direct een HRM@WORK poster hangen met een uitdrukkelijke aanbevelingsbrief van de directie van de school. Het is wel duidelijk dat de school de ‘Praktikanten’ stimuleert om naar Nederland te gaan.

Hans gaf een strakke presentatie van ongeveer 20 minuten. Je ziet dat hij gewend is om voor grotere groepen te spreken.
De vragen van de studenten werden beantwoord door de ‘ervaringsdeskundige’ Duitsers die via HRM@WORK in Nederland gewerkt hebben of nog steeds werken. Dat vraag-en-antwoord-spel ging uitstekend. De studenten stelden concrete en scherpe vragen en de ervaringsdeskundigen beantwoordden iedere vraag.

Berlin

Van Zwickau fuhren wir ab nach Berlin. Berlijn is een schitterende stad. Tenminste dat vinden wij. In de Universität van Berlijn verliep het organisatorische iets minder gesmeerd. We moesten even rommelen met de beamer en uiteindelijk werkte het toch niet. Hans vertelde in het Engels het verhaal van HRM@WORK en ook hier bleek dat we inmiddels goed bekend zijn.
Ik heb de kring van Duitse studenten nog eens goed rond gekeken: op het oog zijn het normale jongeren. Geen zuurkool sikkies, maar goed verzorgd en gezond geïnteresseerd. We werden ook in Berlijn bijgestaan door een student die bij een installatiebedrijf in Nederland werkt. Ook van zijn gezicht straalde het enthousiasme. Het is leuk om hieraan mee te werken.

Aan het einde van de middag heb ik nog even met een student gepraat: Jan Kunde. Wat een goede vent is dat zeg! Hij heeft zijn Bachelor degree behaald in de klimaattechniek en doet een vervolgopleiding – Master – in Financiën en Calculeren voor de klimaattechniek. Deze Jan begrijpt dat je calculeert om uiteindelijk een werk te scoren. Volgens hem worden financiën steeds belangrijker – ook in de klimaattechniek.

Zoetermeer

Inmiddels zijn we weer in Nederland. Ons gebrek aan verwachting blijkt nogal onjuist. Elke dag zijn er Duisters die zich aanmelden om naar Nederland te komen en gelukkig blijken steeds meer bedrijven toch geïnteresseerd te zijn om in 2010 een Duitser in te zetten.

Marcel Houwers

Er zijn bedrijven die werving anders benaderen. Zij gaan ervan uit dat werving voortdurend nodig is omdat elke groep mensen aan verandering onderhevig is. Deze bedrijven verwachten het onverwachte. Zij wachten niet totdat iemand opzegt, maar houden er rekening mee dat iemand op elk moment zijn baan kan opzeggen. Mensen ontwikkelen zich, groeien , krijgen andere interesses, emigreren, verhuizen, gaan een nieuwe opleiding volgen, krijgen een nieuwe relatie, scheiden, verliezen een geliefde, enzovoort.
Deze bedrijven zien werving meer als stromend water. De mensen leven, gaan samen een avontuur aan en dat betekent ook dat nieuw leven nodig is om het bedrijf levend en dynamisch te houden.

Die bedrijven die regelmatig contact onderhouden met hun arbeidsmarkt blijken het meest succesvol bij het goed en snel invullen van een vacature. Deze bedrijven zijn beter in staat om de continuïteit van hun bedrijfsprocessen te garanderen.